منشور سفرهای اقلیم چهارم
برای ما، سفر فقط رسیدن به یک مقصد نیست.
سفر فرصتی است برای شناختن؛ شناختن طبیعت، مسیر، فرهنگها و خودمان.
ما در اقلیم چهارم باور داریم کیفیت یک سفر فقط به مقصد، ارتفاع یک قله یا تعداد جاذبههایی که میبینیم وابسته نیست. شیوهای که در مسیر قدم میزنیم، رفتاری که با طبیعت و جامعه میزبان داریم، احترامی که برای همسفران قائل میشویم و تصمیمهایی که در شرایط متفاوت میگیریم، همه بخشی از تجربه سفرند.
این منشور، نگاه و باورهای اقلیم چهارم به سفر است؛ چارچوبی که میخواهیم در برنامههای داخلی و خارجی خود به آن پایبند باشیم و در کنار تجربهکردن، مسئولانه سفر کنیم.
۱. سفر برای ما یعنی تجربه، نه فقط مقصد
مقصد فقط بخشی از سفر است.
برای ما، مسیر، گفتگوها، آشنایی با طبیعت و فرهنگ مقصد، لحظههای ساده سفر و حتی چالشهایی که در راه تجربه میکنیم، بخشی از ارزش یک سفرند.
سفر خوب سفری است که چیزی به شناخت ما اضافه کند؛ حتی اگر آن چیز، شناخت بهتری از خودمان باشد.
۲. طبیعت، بخشی از مسئولیت ماست
طبیعت فقط جایی برای دیدن و عکاسی نیست؛ بخشی از تجربه سفر و مسئولیت ماست.
در سفر تلاش میکنیم:
ردپای کمتری در طبیعت باقی بگذاریم.
زباله و آنچه با خود به طبیعت بردهایم، برگردانیم.
مصرف ظروف و اقلام یکبارمصرف را کاهش دهیم.
به پوشش گیاهی، زیستگاهها و جانوران آسیب نزنیم.
حیات وحش را دنبال، لمس یا برای عکاسی آشفته نکنیم.
عناصر طبیعی را بهعنوان یادگاری از محیط خارج نکنیم.
آب، انرژی و دیگر منابع طبیعی را مسئولانه مصرف کنیم.
محلهای کمپ و استراحت را با کمترین اثر ممکن ترک کنیم.
طبیعت را همانطور که دوست داریم ببینیم، برای کسانی که بعد از ما میآیند هم حفظ کنیم.
۳. در مقصد، مهمانیم
هر مقصد، فرهنگ، سبک زندگی و قواعد خودش را دارد.
ما به تفاوتهای فرهنگی با کنجکاوی و احترام نگاه میکنیم، نه با قضاوت.
در سفر، به فرهنگ و سنتهای جامعه میزبان، قوانین و عرفهای معتبر، حریم خصوصی افراد و مکانهای مذهبی، تاریخی و فرهنگی احترام میگذاریم.
ما به مقصد نمیرویم تا آن را مطابق خواسته خودمان تغییر دهیم؛ میرویم تا آن را بهتر بشناسیم.
۴. انسان، مهمتر از برنامه است
هیچ مقصد، مسیر یا قلهای بهاندازهای ارزشمند نیست که سلامت و جان انسان برای رسیدن به آن نادیده گرفته شود.
از نگاه ما، موفقیت یک سفر فقط در رسیدن به مقصد خلاصه نمیشود.
گاهی ادامهدادن تصمیم درست است؛ گاهی تغییر مسیر، توقف یا بازگشت.
بازگشت سالم، شکست نیست؛ بخشی از موفقیت یک سفر خوب است.
۵. مسئولیتپذیری، بخشی از سفر است
سفر خوب از انتخاب درست آغاز میشود.
هر فرد مسئول است برنامهای را انتخاب کند که با توانایی جسمی، تجربه، آمادگی و شرایط واقعی او تناسب داشته باشد و برای آن آمادگی لازم را به دست آورد.
شناخت محدودیتهای شخصی، اطلاعرسانی بهموقع درباره شرایط مؤثر بر سفر و توجه به سلامت خود و دیگران، بخشی از مسئولیتپذیری در سفر است.
مسئولیتپذیری یعنی بدانیم کجا باید جلو برویم و کجا باید بایستیم.
۶. سفر گروهی یعنی همراه بودن
سفر گروهی فقط کنار هم حرکتکردن نیست.
همسفران ممکن است از نظر سن، تجربه، توانایی، سرعت حرکت و نگاه به سفر با یکدیگر متفاوت باشند. این تفاوتها بخشی از ماهیت سفر گروهی است.
ما تلاش میکنیم:
به تفاوتهای یکدیگر احترام بگذاریم.
در شرایط لازم به هم کمک کنیم.
کسی را بهخاطر سرعت، توانایی یا تجربهاش تحت فشار قرار ندهیم.
از تمسخر، تحقیر یا قضاوت همسفران دوری کنیم.
اختلافها را با گفتوگو و احترام حل کنیم.
بدانیم رفتار هر فرد میتواند بر تجربه دیگران اثر بگذارد.
در سفر گروهی، فقط به مقصد نمیرسیم؛ بخشی از مسیر را با هم زندگی میکنیم.
۷. برنامه خوب، برنامهای است که با واقعیت سفر سازگار باشد
طبیعت همیشه مطابق برنامه ما پیش نمیرود.
آبوهوا، شرایط مسیر، وضعیت گروه، زمانبندی، شرایط مقصد و اتفاقهای پیشبینینشده ممکن است باعث تغییر در برنامه شوند.
ما تغییر مسیر، جابهجایی زمان، توقف، کوتاهکردن برنامه یا بازگشت را بخشی طبیعی از مدیریت حرفهای سفر میدانیم؛ زمانی که شرایط واقعی سفر چنین تصمیمی را ایجاب کند.
برنامه خوب، برنامهای نیست که به هر قیمت اجرا شود؛ برنامه خوب، برنامهای است که بتواند با شرایط واقعی سفر سازگار شود.
۸. انعطافپذیری، بخشی از ماجراجویی است
ماجراجویی به معنی پیشبینیناپذیر بودن همهچیز نیست؛ به معنی پذیرفتن این واقعیت است که سفر همیشه دقیقاً مطابق تصور اولیه ما پیش نمیرود.
ممکن است مقصدی متفاوت از تصور ما باشد، مسیر تغییر کند، برنامه کوتاهتر شود یا تجربهای غیرمنتظره شکل بگیرد.
انعطافپذیری به ما کمک میکند بهجای مقاومت در برابر واقعیت، با آن همراه شویم و از سفر لذت ببریم.
۹. انتخاب آگاهانه، آغاز یک سفر خوب است
هر برنامهای برای هر کسی مناسب نیست.
پیش از انتخاب یک سفر، باید مسیر، مدت، میزان فعالیت، ارتفاع، شرایط اقامت، تجهیزات موردنیاز و سطح دشواری برنامه را بشناسیم و آن را با توانایی و تجربه خود مقایسه کنیم.
هیجان یک مقصد نباید جای شناخت شرایط واقعی آن را بگیرد.
انتخاب درست، مهمتر از انتخاب هیجانانگیز است.
۱۰. احترام به انسان، مرزی ندارد
احترام در سفر فقط به همسفران محدود نمیشود.
ما برای سرپرستان و راهنمایان، رانندگان، کارکنان اقامتگاهها، راهنمایان محلی، ساکنان مقصد، روستاییان، عشایر و دیگر مسافران احترام قائلیم.
تفاوت در سن، جنسیت، زبان، فرهنگ، قومیت، ظاهر، تجربه یا توانایی، دلیلی برای تمسخر، تحقیر یا بیاحترامی نیست.
سفر خوب، جایی برای کوچککردن دیگران نیست.
۱۱. حریم خصوصی، بخشی از احترام است
دوربین و تلفن همراه میتوانند لحظههای سفر را ثبت کنند؛ اما هر چیزی که میبینیم، لزوماً برای ثبت یا انتشار نیست.
در عکاسی و فیلمبرداری، به حریم خصوصی افراد، خانهها و فضاهای شخصی احترام میگذاریم و بهویژه در مورد کودکان و افراد محلی، پیش از ثبت یا انتشار تصویر آنان ملاحظات لازم را رعایت میکنیم.
برای ما، یک تصویر خوب فقط تصویر زیبا نیست؛ تصویری است که با احترام ثبت شده باشد.
۱۲. روایت سفر باید مسئولانه باشد
ما از عکاسی، روایتکردن و به اشتراک گذاشتن تجربههای سفر استقبال میکنیم.
اما محتوایی که از سفر تولید میکنیم نیز بخشی از اثر ما بر مقصد است.
تلاش میکنیم محتوای سفر:
به طبیعت یا جامعه میزبان آسیب نزند.
رفتارهای خطرناک را جذاب و عادی جلوه ندهد.
حریم خصوصی افراد را نقض نکند.
موجب تحقیر یا کلیشهسازی درباره جوامع محلی نشود.
واقعیت مقصد را صرفاً برای جذابترشدن محتوا تحریف نکند.
روایتی که از سفر میسازیم، بخشی از اثری است که از حضورمان در مقصد باقی میماند.
۱۳. حمایت از جامعه محلی
سفر میتواند تجربهای دوطرفه باشد.
ما تلاش میکنیم در صورت امکان از خدمات، محصولات و کسبوکارهای محلی استفاده کنیم و در تعامل با جامعه میزبان، خرید و همکاری را با احترام و انصاف انجام دهیم.
کمک مالی، هدیهدادن یا هر نوع حمایت از افراد محلی نیز بهتر است با شناخت شرایط و بدون ایجاد وابستگی یا آسیب ناخواسته انجام شود.
هدف ما این است که حضورمان در مقصد، تا حد امکان اثری مثبت و محترمانه بر جامعه میزبان داشته باشد.
۱۴. قانونمداری و احترام به قواعد مقصد
سفر، مجوز نادیدهگرفتن قوانین نیست.
قوانین و عرفهای معتبر ممکن است از یک مقصد تا مقصد دیگر متفاوت باشند؛ بهویژه در سفرهای خارجی.
ما تلاش میکنیم پیش از سفر، اطلاعات لازم درباره مقصد را بشناسیم و در طول سفر، رفتارمان با قوانین و مقررات معتبر مقصد سازگار باشد.
۱۵. آرامش، بخشی از تجربه سفر است
سفر برای بسیاری از ما فرصتی برای فاصلهگرفتن از شتاب زندگی روزمره است.
به همین دلیل، آرامش دیگران را بخشی از تجربه مشترک سفر میدانیم.
در اقامتگاه، کمپ، وسیله نقلیه و دیگر فضاهای مشترک، به زمان استراحت، خواب و آسایش دیگران توجه میکنیم.
گاهی بخشی از خوببودن یک سفر، در رعایت سکوت و آرامش است.
۱۶. آتش، زباله و منابع طبیعی را جدی بگیریم
رفتارهایی که در نگاه اول کوچک به نظر میرسند، در طبیعت میتوانند پیامدهای بزرگی داشته باشند.
در استفاده از آتش، آب، چوب، سوخت و دیگر منابع طبیعی دقت میکنیم و از ایجاد آتش در شرایط یا مکان نامناسب خودداری میکنیم.
اگر آتشی روشن میشود، مسئولیت خاموشکردن کامل آن و اطمینان از ایمنبودن محل را جدی میگیریم.
هدف ساده است: کمترین اثر، بیشترین توجه.
۱۷. سفر، فرصتی برای یادگیری است
ما قرار نیست در هر سفر همهچیز را بدانیم.
هر مسیر میتواند چیزی درباره طبیعت، کوه، فرهنگ، تاریخ، مردم یا حتی خودمان به ما یاد بدهد.
به تجربه دیگران گوش میدهیم، سؤال میپرسیم و برای آموختن آماده میمانیم.
ما به طبیعت میرویم تا فقط چیزهایی را که میدانیم تأیید نکنیم؛ میرویم تا چیزهای تازهای یاد بگیریم.
۱۸. ماجراجویی، بدون بیاحتیاطی
ماجراجویی بخشی از هویت سفرهای اقلیم چهارم است؛ اما ماجراجویی را با بیاحتیاطی یکی نمیدانیم.
مسیر دشوار، ارتفاع، سرما، گرما، طبیعت خشن و شرایط پیشبینیناپذیر میتوانند بخشی از جذابیت سفر باشند؛ به شرط آنکه با شناخت، آمادگی و تصمیمگیری مسئولانه همراه شوند.
ریسک، بخشی از طبیعت است؛ بیاحتیاطی، انتخاب ماست.
۱۹. آنچه میخواهیم از سفر باقی بماند
اثر سفر فقط در عکسها و خاطرات ما باقی نمیماند.
رفتار ما با طبیعت، شیوه تعامل با مردم، زبالهای که بر جا میگذاریم، تصویری که منتشر میکنیم، خریدی که انجام میدهیم و حتی نحوه صحبتکردنمان درباره یک مقصد، بخشی از اثر حضور ماست.
ما میخواهیم وقتی مقصدی را ترک میکنیم، چیزی بیشتر از خاطره برای خودمان و چیزی کمتر از آسیب برای مقصد باقی گذاشته باشیم.
اصول کوتاه اقلیم چهارم
طبیعت را ببینیم، نه اینکه مصرفش کنیم.
به مقصد وارد شویم، اما مهمانبودنمان را فراموش نکنیم.
همراه باشیم، نه فقط هممسیر.
ماجراجو باشیم، اما بیاحتیاط نباشیم.
مقصد را بخواهیم، اما ایمنی را فدای آن نکنیم.
انتخاب آگاهانه را مقدم بر هیجان لحظهای بدانیم.
آنچه نمیدانیم، یاد بگیریم.
به آدمها، فرهنگها و تفاوتها احترام بگذاریم.
و اثری بهتر از آنچه پیدا کردهایم، به جا بگذاریم.
سخن پایانی
در اقلیم چهارم، سفر فقط مجموعهای از مسیرها، مقصدها و برنامهها نیست.
سفر، شیوهای برای دیدن و تجربهکردن جهان است؛ با احترام بیشتر به طبیعت، شناخت بیشتر از فرهنگها، مسئولیت بیشتر نسبت به خود و دیگران و توجه بیشتر به اثری که از حضورمان باقی میماند.
برای ما، سفر خوب سفری نیست که فقط به مقصد برسد؛ سفری است که در آن، مسیر را زندگی کنیم، مسئولانه سفر کنیم و سالم برگردیم.
اقلیم چهارم
سفر، طبیعت و تجربهای مسئولانه
